🖥️ BoTu servetje: digitale infrastructuur op buurtschaal
Inleiding#
De digitale buurthuiskamer is een voortzetting van het BoTu servetje, een actie/onderzoek die we in 2022/2023 ook hebben gedaan in het kader van de Open Oproep. Het project werd destijds geïnspireerd door een kookcollectief uit de buurt. We wouden dicht bij het thema eten blijven. Eten wordt geserveerd en dat is ook wat servers doen, serveren. Dus vandaar “servertje” naar “servetje”. Let op: veel links in de onderstaande tekst zijn in de loop van jaren uit de lucht gehaald en niet meer online te vinden.
Doelstelling#
Het BoTu Servetje project is een 5 maanden lang actie/onderzoek over het thema technologie “op buurtschaal”. Het vindt plats in Bospolder Tussendijken (BoTu), Rotterdam en wordt gesubsidieerd door de Open Oproep 2022.
Het project wordt door Sándor Csenki & Luke Murphy, 2 leden van Solisoft, een nieuw technologie collectief die dit jaar opgericht is. Sándor is al vele jaren actief in de buurt en Luke is pas verhuisd naar Tussendijken. We zijn al lang in gesprek over de rol van technologie in de samenleving met een focus op toegankelijkheid en lokale betekenis.
We willen de vraag stellen: Wat kan technologie op buurtschaal voor ons als gemeenschap betekenen? Hoe ziet het eruit? We gaan in gesprek met initiatieven uit de buurt, zoals the Bollenpandje, Veerkrachthuis, Huis van de Toekomst, BoTu Redactieteam en het ABCD beweging om samen te kijken naar wat de behoeftes zijn qua digitale tools.
Verslagen#
Verslag deel 1#
Het BoTu Servetje is aan de gang! Hierbij een heel kort verslagje voor 2022 (September - December). Er is veel gebeurd en er zal nog meer gebeuren 😊 Als je meer wilt komen te weten over ons project of het je aanspreekt, horen we het heel graag! Neem contact op via bakkie@botuservetje.nl.
Servetje staat online#
Onze eigen servetje staat online en is te vinden op de Mathenesserweg, thuis bij Sándor. Sinds begin September zijn we bijna elke week samegekomen om samen leeren hoe je je eigen server kan opzetten en beheren. En dat is ons blijkbaar gelukt want deze website wordt nu zelf erop gehost 💃 Daarnast hebben we ook onze eigen domeinnaam (eigen stuk internet!) geregistreerd en zijn we nu makkelijk te vinden op botuservetje.nl en te bereiken via bakkie@botuservetje.nl.
Bollenpandje website#
Er wordt ook gewerkt aan een nieuwe website voor het Bollenpandje! Er is nu niet heel veel te zien op bollenpandje.nl maar het komt eraan! Met hulp van vriend en buurvrouw Jo Willoughby zijn we nu het ontwerp aan het afmaken. Het idee is echt een levendige website te hebben die goed laat zien de bloeiende gemeenschap en diverse initiatieven die onstaan zijn in het Bollenpandje.
We zijn van plan ook deze website vanuit het Bollenpandje zelf fysiek te hosten en op hun eigen server te hebben natuurlijk 🙃 Het is voor ons vooral belangrijk dat een server als begrip niet heel abstract en onbereikbaar blijft. We kunnen niet alles deze periode maar we richten ons momenteel in op bewustwording creëren.
Fotoarchief BoTu Redactieteam#
We zijn in gesprek met het BoTu Redactieteam over de behoefte van een digitale opslagruimte voor de buurt.
Vele organisaties maken gebruik van online diensten zoals Google Drive en Dropbox maar kunnen we een meer lokaal en kleinschaliger alternatief hebben die beter aansluit bij de behoeftes van de buurt en niet een megabedrijf?
Als een test en eerste stap hebben we een Nextcloud opgezet op de Mathenesserweg server en zijn we fotos en videos daar aan het uploaden. Wat mooi is, is dat alle gebruikerdata blijft vast zitten in deze buurt 😎
We blijven in gesprek met het Redactieteam en zal in het nieuw jaar samen uitvinden hoe we dit initatief verder willen ontwikkelen. We horen het graag als je daar ook geïnteresseerd bent!
Nootjes#
We zien BoTu Servetje meer als een sociaal project en niet per se heel technisch. Toch zitten we echter heel vaak achter de computer en schrijven we zeker veel vergaderingsnotulen. Daarom hebben we nootjes.botuservetje.nl online gezet en het staat open voor wie een digitale “schrijfblok” nodig heeft!
Het komend jaar#
We gaan stap voor stap verder met de hierboven beschreven projecten 😺
We willen ook meer publieke momenten organiseren om meer zichtbaar te zijn in de buurt.
Er zijn nog zeker meer ideeën in ontwikkeling. We zijn in gepsrek met De Bouwkeet over de mogelijkheid voor een online wijkcalendar en hoe zou dat eruit kunnen zien. We willen ook de tijd vinden om samen iets om met Huis van de Toekomst en hoopelijk ook met de BoTu Buurthuiskamers.
We staan altijd open voor voorstellen! Tot kijk in de wijk 💝
Verslag deel 2#
Bollenpandje.nl staat online#
We zijn verheugd om aan te kondigen dat de eerste versie van bollenpandje.nl online staat! Er is nog werk aan de winkel om het publieksprogramma en de initiatieven zichtbaarder te maken. We hebben ook een gedeelde inbox (info@bollenpandje.nltonny@bollenpandje.nl
Biobulkbende server aan de Schiedamseweg#
Biobulkbende is een voedselcoöperatie waarin leden kopen samen biologisch voedsel in tegen lage prijzen van lokale leveranciers. Elk lid sluit zich aan bij een werkgroep en doet maandelijks wat vrijwilligerswerk.
Biobulkbende is onlangs verhuisd naar BoTu en komen één keer per maand bij elkaar in Huis van de Toekomst voor de ophaaldag en een algemene introductie te geven voor geïnteresseerden. Zie de website voor meer info.
Biobulkbende maakt gebruik van een open source software genaamd Foodsoft. Leden kunnen inloggen op bestel.biobulkbende.org om hun bestelling te plaatsen. De software helpt ook bij financieel en administratief werk, alles wat je nodig hebt om een doe-het-zelf supermarkt te kunnen runnen!
Luke is lid van de systeemwerkgroep (ICT) en draait de Foodsoft-software vanuit thuis. Met een kleine tweedehands server en zijn internetverbinding is het mogelijk om deze software te hosten en beschikbaar te stellen voor leden. Dit betekent dat de gegevens van de leden in BoTu blijven en ze kunnen leren over doe-het-zelftechnologie in hun vrijwilligerswerk in de buurt.
Internet voor iedereen#
We bespreken en experimenteren ook het idee om internetverbindingen te delen in de buurt. Uit de eerste test blijkt het dat er zo’n 103 wifi netwerken beschikbaar zijn aan de Schiedamseweg. Elk is beveiligd met een wachtwoord en wordt privé gehouden.
Maar we vragen ons echt af of we allemaal thuis een eigen internetverbinding nodig hebben? Kan iedereen 30/40 EUR per maand betalen? Wat zijn de mogelijkheden voor gemeenschapelijk gebruik van internetverbindingen?
Mensen hebben vaak privacyzorgen over het delen van internetverbindingen. Er is echter gelegaliseerde massasurveillance in dit land. In die zin zou het delen van toegang mogelijkheden kunnen bieden voor daadwerkelijke privacy op internet door gemeenschaplijke VPN’s te gebruiken.
Ons eerste idee was het open maken van een van ons internetverbindingen thuis, zonder wachtwoord. Iedereen kan het gebruiken! Dit is nu al maanden zonder probleem verlopen. Maar het heeft echter een beperkt bereik en je kunt het vanaf de straat niet zien of verbinden met je telefoon.
We hebben toen geprobeerd een apparaat te gebruiken dat de internetverbinding thuis over een grotere afstand kan “beamen”. Je sluit het thuis aan op je router en richt hem vervolgens ergens op om de verbinding te delen!
We konden de verbinding tot vrij ver in de straat delen, maar het lijkt erop dat er te veel storingen zijn van de al bestaande internetverbindingen. Er zijn al zoveel wifi netwerken op straat dat de ether “druk” is.
We gaan door met experimenteren! Als je ook geïnteresseerd bent, stuur een e-mail naar bakkie@botuservetje.nl.
Experimenteren met lokale radio#
Het internet lijkt altijd aan te staan, WhatsApp blijft het doen en we kunnen elkaar bijna op elk moment online bereiken. Echter, soms gaat het de lucht uit. We hebben alternatieven voor smartphones onderzocht om in contact te kunnen blijven. En vooral die die goed werken op buurtniveau en waarvoor geen internet nodig is.
Een eenvoudig alternatief is radio zonder vergunning. Er zijn radiofrequenties waar je geen vergunning voor nodig hebt om op uit te zenden. Er zijn kleine en goedkope radio’s die je kan kopen waarmee je op deze frequenties kan praten. Zo gebruiken bouwvakkers en beveiligers vaak PMR-radio’s.
We hebben enkele van deze radio’s kunnen lenen van Varia en hebben enkele tests uitgevoerd! We hadden succes met het praten op een afstand van 1 km binnen BoTu. Zo testten we richting de Lage Erfbrug richting Marconiplein.
Wat interessant is van praten op de radio is dat wanneer de een aan het praten is, de ander moet wachten tot de eerste klaar is. Het is ook een publieke uitzending, van één persoon naar vele andere. Het is een heel andere manier van denken over communicatie dan we gewend zijn van met smartphones.
Hoe kunnen we samen e-waste voorkomen?#
Ondanks wat ons wordt verteld, kan ICT toch niet vergroend worden en inherent onduurzaam is vanwege de afhankelijkheid van fossiele brandstoffen. Het groenste wat we kunnen doen, is gewoon stoppen met het maken van meer computers, laptops, telefoons enz.
We zijn geïnteresseerd in het voorkomen dat oudere apparaten e-waste worden. En stop met het kopen van nieuwe apparaten en gebruik wat we lokaal in de buurt en in de stad kunnen vinden.
Er wordt ongelooflijk veel technologie op straat gegooid in BoTu en rondom de stad. Zo vonden we onlangs 6 computers aan de Mathenesserdijk. Deze computers kunnen gerepareerd en weer gebruikt worden en daar werken we graag aan.
We zijn op zoek naar een opslagplek voor deze computers en spreken over de mogelijkheed voor een Repair Café in de buurt. Als je geïnteresseerd bent of iemand kent die graag zou willen helpen, neem dan contact op via bakkie@botuservetje.nl.
Conclusies (voorlopig…)#
In onze oorspronkelijke aanvraagtekst (zie onderaan) stelden we een actie-onderzoeksperiode van 5 maanden voor. Deze maand ronden we het project af en willen graag enkele reflecties uit deze periode delen.
We hebben een geweldige tijd gehad en veel geleerd. We zijn de organisatoren en buren die betrokken waren bij de Open Oproep super dankbaar voor hun steun.
Mensen waren erg enthousiast om met ons samen te werken, maar er was vaak weinig tijd voor. Iedereen is druk bezig in BoTu! We hadden vaak moeite om tijd te vinden om elkaar te ontmoeten of vervolgmeetings af te spreken. We zijn nog aan het nadenken hoe we onze werkwijze hierop kunnen aanpassen.
Verschillende mensen vonden het idee van “BoTu Servetje” niet gemakkelijk. Dit is logisch omdat het een actie-onderzoek was en wij zelf aan het ontdekken waren wat dit project zou kunnen zijn. Als we opnieuw ons voortsel gaan indienen voor de Open Oproep, zullen we een concreter voorstel doen op basis van wat we dit keer hebben geleerd.
We probeerden het idee te vermijden om een ICT-dienstverlener voor de buurt te worden. Maar we merkten dat mensen echter hulp bij nodig hebben. Ze hebben een website, e-mail, agenda’s enz. nodig, maar willen niet zelf induiken op alles wat technisch moet geregeld worden. We denken na over hoe we met die behoefte kunnen omgaan maar blijven ook de ruimte hebben om te experimenteren en vooral amateurs te blijven.
Ontzettend veel dank aan iedereen die ons heeft gesteund en meegedacht over dit project!
Enorm dank aan Nell Broekhuizen voor het corrigeren van deze tekst 💖
Aanvraagtekst#
Wie ben je of wie zijn jullie?#
We zijn 2 leden van Solisoft, een nieuw technologie collectief die dit jaar opgericht is. Ons projectteam bestaat uit Sándor Csenki & Luke Murphy. Sándor is al vele jaren actief in de buurt en Luke is pas verhuisd naar tussendijken. We zijn al lang in gesprek over de rol van technologie in de samenleving met een focus op toegankelijkheid & lokale betekenis.
Wat is de naam van het project?#
BoTu Servetje: digitale infrastructuur op buurtschaal.
Wat is het doel van het project?#
We zien steeds vaker dat digitalisering een groter deel uitmaakt van onze samenleving. En we merken dat er ondertussen steeds frequenter de vraag komt of bewoners zich echt erbij zijn in die process. En als het toch gebeurt, wat voor betrokkenheid?
Bewoners hebben vaak weining invloed op het gebied van technologie wegens een gebrek aan kennis en de gelegenheid kennis op te kunnen bouwen. Maar dat kan anders als de bewoners zelf de kans weer krijgen om vorm te geven aan wat technologie voor zichzelf kunnen beteken.
Daarom nemen we als uitgangspunt het ethos van “doe het zelf” en het idee dat het ook voor technologie geldt. Het doel van onze project is dan het thema van technologie en zelforganisatie aan te karten in BoTu. De hoofdvraag is namelijk dit: hoe kunnen we digitale infrastructuur op menselijke en buurtschaal op tafel zetten?
Dat gaan we doen door middel van een 5 maanden lang actieonderzoek. We vinden dat een actieonderzoek het juiste organisatievorm is omdat we niet alles van tevoren willen uitwerken. Volgens ons zien we te vaak dat technologische oplossingen opgelegd worden zonder overleg. Om echt zeggenschap over technologie weer te krijgen moet er eerst meer overleg, discussie en reflectie komen.
Voor wie is het project bedoeld?#
De doelgroepen zijn 1. vaak jongeren die als techneut worden gezien maar nog geen manier hebben gevonden een steentje bij te dragen aan de buurt 2. ouderen die vaak niet als techneut worden gezien maar inderdaad nog veel ervaring hebben meegemaakt. We willen en kruispunt aanbieden voor verschillende generaties die diverse uitzichten van technologie hebben.
Hoe ga je het doel behalen?#
Als actie, willen we we een lokale server opzetten. Het is voor ons vooral belangrijk dat de digitaal weer taastbar is dus de server zal in een lokale binnenruimte geplaats worden. Daar zal het openbaar toegankelijk en zichtbaar zijn.
De server kan gebruikt worden door buurtbewoners, lokale initiatieven en enthousiastelingen. Bijvoorbeeld voor websites, documentatie, notulen en allerlei vormen van digitale archivering (fotos, muziek, filmpjes, enzovoorts).
Als initiatiefnemers gaan we experimenteren en publiceren. We willen laten zien wat er in de praktijk gedaan kan worden. Als eerste stap gaan we een webpagina creëren die onze project duidelijk uitlegt. Daarop kan fototjes van de server, de ideen erachter en een open oproep om mee te doen. Die webpagina kan op de server zelf gehost worden.
Als onderzoek, gaan we ideeën, opmerkingen en gedachten actief documenteren. Dit zal ook online op de server beschikbaar gemaakt worden. We hopen vooral dat onze documentatie kan als bouwsteen gezien worden voor verdere pogingen en projecten op dit thema.
Hoe werk je samen met bewoners?#
We zijn al in contact met groepen die interesse zouden kunnen hebben in het gebruik van de server. Bijvoorbeeld met het nieuw Kook Collectief in Het Bollendpandje ivm behoefte aan een website.
We hadden het idee dat er ook mogelijkheden zijn binnen de verschillende buurt app groepjes. We dachten aan de “Mensenrechten Acties” whatsapp groep (ongeveer 60 mensen daarbinnen) en de behoefte aan het beter organiseren van de stroming van demos, acties en protest aankondigingen. Moet die echt alleen maar op Facebook geplaatst worden? Er kan bijvoorbeeld een buurtniveau kalendar komen of een webpagina voor lokale evenementen. We gaan een voorstel doen voor mensen uit die groepjes om mee te denken over wat er beter kan.
We hopen tech-enthousiastelingen te kunnen aantrekken door middel van onze experimenteel proces. En daarnaast tech-nieuwsgierige aantrekken door regelmatig inloopuren houden. We gaan zorgen voor een ontspannende sfeer en ruimte voor nieuwsgierigheid waar bewoners gerust kan vragen en meedenken.
De server zal gebouwd worden vanuit de buurt. We willen daarmee ook contacten leggen met buurtwinkeltjes die kennis en ervaring hebben met technologie.
Waarom is dit project goed voor BoTu?#
Benaderingen voor veerkracht tegenwoordig moet vaak rekening houden met de relevantie van technologie. Maar dat zien we niet helemaal uitgesketst in bijvoorbeeld het programma Veerkrachtig BoTu 2028.
Er moet op buurtniveau projecten komen die over technologie gaan en zijn volledig door bewoners bestuurd en gerund. Want anders zien we weinig mogelijkheden voor echte zelfontwikkeling. We willen daarom verschillende groepen bereiken die al nog niet bereikt zijn.
Verder hopen we dat de server gebruikt kan worden als middel voor koppeling van verschillende initiatieven. Er zijn al een blooiende beweging van initiatiaven in BoTu maar waar komt de resulterende inhoud terecht? Een voorbeeld van is het ABCD Community Building cursus. Misschien kan er een lokale, gedeelde online tool ontstaan waarop alle notulen, documenten en fototjes gemakkelijk opgeslagen kunnen worden?
Aan welk van onze doelen draagt dit plan bij?#
De energietransitie. We merken dat datacentrum terecht gezien worden als energieslurpers. En in tegenstelling tot mega datacentrum in Flevoland bouwen, stellen we het kleinste datacentrum ter wereld hier in BoTu. Energiezuinigheid kan hiermee benadrukt worden.
We hopen daarmee ruimte te creëren voor ingrijpende discussie over de echte hoeveelheid energie nodig voor servers. Wat kunnen we eigenlijk met een kleine server in de buurt? Antwoorden voor zo’n vraag willen we gedurende onze project benaderen.
Waar en wanneer vindt het project plaats?#
We willen vanaf september 2022 beginnen en doorgaan tot february 2023 behalve december.
Onze project zal volledig plaatsvinden in BoTu.
Hoeveel budget vraag je bij ons aan?#
- Tweedehands server regelen en behouden: €800
- Server 1 jaar nutskosten: €100
- Domainnaam registreren: €50
- Publicatie (flyers, posters, drukken, verslag): €450
- Inloopuren houden & experimenteren: €1000
- Totaal aanvraag: €2400